उच्च रक्तचाप व्यवस्थापनमा कम लागतको टिम-आधारित सेवा मोडल प्रभावकारी : NIH को नयाँ प्रतिवेदन

अमेरिकाको राष्ट्रिय स्वास्थ्य संस्थान (NIH) ले हिजो सार्वजनिक गरेको एक नयाँ अध्ययन अनुसार, कम लागतको टिम-आधारित स्वास्थ्य सेवा मोडलले न्यून आय भएका वृद्धवृद्धाहरूमा उच्च रक्तचाप नियन्त्रण गर्न निकै प्रभावकारी भूमिका खेल्न सक्ने देखिएको छ। “IMPACTS-BP” नामक यो क्लस्टर र्यान्डमाइज्ड अध्ययनले स्रोत सीमित स्वास्थ्य केन्द्रहरूमा टिम-आधारित हस्तक्षेपबाट रक्तचापलाई सुरक्षित र प्रभावकारी रूपमा घटाउन सकिने प्रमाण दिएको हो।

अध्ययन लुइजियाना र मिसिसिपीका फेडरली क्वालिफाइड स्वास्थ्य केन्द्रहरूमा सञ्चालन गरिएको थियो। यसमा ४० वर्षभन्दा माथिका १ हजार २७२ जना बिरामी समावेश थिए जसमध्ये औसत उमेर ५८.८ वर्ष थियो। यी मध्ये ७३.४ प्रतिशतको वार्षिक परिवार आय २५ हजार डलरभन्दा कम थियो र अधिकांश बेरोजगार थिए। अध्ययनले देखाएको छ कि सामान्य उपचारभन्दा टिम-आधारित मोडलले १८ महिनामा सिस्टोलिक रक्तचाप औसत १५.५ मिलिमिटर मर्करी (mm Hg) घटाएको छ भने नियन्त्रण समूहमा ९.१ mm Hg मात्र घटेको थियो। अर्थात् टिम-आधारित हस्तक्षेपले थप ६.४ mm Hg बढी फाइदा दिएको छ।

यो मोडलमा निम्न कुराहरू समावेश छन्:
- SPRINT अध्ययनबाट प्रेरित प्रोटोकल अनुसार तीव्र रक्तचाप व्यवस्थापन (लक्ष्य १२०/८० mm Hg भन्दा कम)।
- घरेलु रक्तचाप निगरानी।
- स्वास्थ्य कोचिङ जसले जीवनशैली परिवर्तन, औषधि सेवन अनुशासन र नियमित जाँचमा सहयोग गर्छ।
- चिकित्सक, नर्स, फार्मासिस्ट र स्वास्थ्य कार्यकर्ताको टिमले एकअर्कासँग समन्वय गरी सेवा दिने।

अध्ययनका अनुसार टिम-आधारित मोडलले औषधि सेवन अनुशासन, उपचार तीव्रता र स्वास्थ्य शिक्षालाई पनि उल्लेखनीय रूपमा सुधार गरेको छ। गम्भीर प्रतिकूल प्रभाव भने दुवै समूहमा समान रह्यो। यो मोडल स्रोत सीमित ठाउँमा पनि लागू गर्न सकिने र कम लागतको भएकोले न्यून आय भएका ज्येष्ठ नागरिकहरूका लागि विशेष महत्वपूर्ण छ।

NIH ले यो नतिजालाई उच्च रक्तचापको चुनौती सामना गरिरहेका कमजोर समुदायका लागि नयाँ आशाको किरण भनेको छ। ज्येष्ठ नागरिकहरूमा उच्च रक्तचाप सामान्य समस्या हो र यसले हृदयाघात, मस्तिष्कघात जस्ता जटिलता निम्त्याउन सक्छ। तर टिम-आधारित र घरेलु निगरानीसहितको यो मोडलले उनीहरूलाई अस्पताल भर्ना कम गर्न र स्वतन्त्र जीवन बिताउन मद्दत गर्न सक्छ।

ज्येष्ठ नागरिक साथीहरूका लागि सन्देश:  
नियमित घरेलु रक्तचाप जाँच गर्नुहोस्, स्वस्थ खानपान (नुन कम, फलफूल र तरकारी बढी), हल्का व्यायाम र औषधि समयमा खानुहोस्। परिवारसँग मिलेर स्वास्थ्य कार्यकर्ता वा स्थानीय क्लिनिकमा टिम-आधारित सेवाको बारेमा सोध्नुहोस्। नेपाल जस्ता देशमा पनि यो मोडललाई अनुकूलन गरेर ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्य सेवा सुधार गर्न सकिन्छ किनकि बढ्दो उमेरसँगै रक्तचाप नियन्त्रणले लामो र स्वस्थ जीवन सुनिश्चित गर्छ।