फिलिपिन्समा जेरियाट्रिक सेन्टर स्थापनाको ऐतिहासिक पहल: ज्येष्ठ नागरिकका लागि समर्पित विशेष अस्पताल बन्दै

 फिलिपिन्सको सिनेटले ज्येष्ठ नागरिक अर्थात् सिनियर सिटीजनहरूको स्वास्थ्य सेवालाई गुणस्तरीय र एकीकृत बनाउने उद्देश्यले फिलिपिन्स जेरियाट्रिक सेन्टर स्थापना गर्ने विधेयक सर्वसम्मतिले पारित गरेको छ। यो कदमले देशको बढ्दो वृद्ध जनसंख्याको स्वास्थ्य चुनौतीलाई सम्बोधन गर्ने ठूलो आशा जगाएको छ।

फेब्रुअरी २, २०२६ मा सिनेटले सेनेट बिल नम्बर १५०९ अर्थात् फिलिपिन्स जेरियाट्रिक सेन्टर ऐन लाई तेस्रो र अन्तिम पढाइमा २३-०-० मतले पारित गरेको थियो। सिनेट डेपुटी मेजोरिटी लिडर तथा स्वास्थ्य तथा जनसांख्यिकी समितिकी अध्यक्ष सेनेटर रिसा होन्टिभेरोस ले विधेयकको मुख्य स्पोन्सरको भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्। सेनेटर जुआन मिगुएल जुबिरी, मार्क भिलार, बोंग गो, लिटो लापिड, जिङ्गोय एस्त्राडा, लोरेन लेगार्डा, इर्विन टुल्फो, राफी टुल्फो, जोएल भिलानुभा, रोबिन पाडिला, जेभी एजर्सिटो, रोनाल्ड बाटो डेला रोजा, क्यामिल भिलार, किको पांगिलिनान र पिया कायेटानो लगायतका सिनेटरहरू यसका सह-लेखक तथा लेखक थिए।

यो विधेयक अनुसार फिलिपिन्स जेरियाट्रिक सेन्टर लाई स्वास्थ्य विभाग अन्तर्गत राष्ट्रिय स्तरको तृतीयक विशेष अस्पतालको रूपमा स्थापना गरिनेछ। यो अस्पताल वृद्धावस्थामा देखिने जटिल स्वास्थ्य समस्याहरू जस्तै डिमेन्सिया, आर्थराइटिस, हाइपरटेन्सन, डायबिटिज, हृदय रोग र अन्य जेरियाट्रिक सिन्ड्रोम को निवारक, उपचारात्मक, पुनर्स्थापना तथा उमेर-अनुकूल सेवाहरू प्रदान गर्नेछ। सामान्य अस्पतालहरूमा यस्ता बहु-रोग भएका बिरामीहरूको एकीकृत व्यवस्थापन गर्न कठिनाइ हुने गरेको सन्दर्भमा यो सेन्टरले बहु-विषयक टिम मार्फत विशेष उपचार उपलब्ध गराउने लक्ष्य राखेको छ।

फिलिपिन्समा ज्येष्ठ नागरिकहरूको संख्या तीव्र गतिमा बढिरहेको छ। फिलिपिन्स स्ट्याटिस्टिक्स अथोरिटी अनुसार सन् २०२५ मा ६० वर्ष र माथिका करिब १० दशमलव ९८ मिलियन व्यक्ति थिए, जुन कुल जनसंख्याको ९ दशमलव ६ प्रतिशत हो। यो संख्या सन् २०२७ सम्ममा कुल जनसंख्याको १० प्रतिशत नाघ्ने अनुमान छ, जसले फिलिपिन्सलाई एजिङ सोसाइटी को श्रेणीमा ल्याउनेछ। सन् २०३० सम्ममा ६५ वर्ष र माथिका करिब ७ प्रतिशत पुग्ने प्रक्षेपण छ।

ज्येष्ठहरूमा स्वास्थ्य समस्या व्यापक छन्। अध्ययन अनुसार दुई तिहाईभन्दा बढी ज्येष्ठमा कम्तीमा एउटा निदान गरिएको रोग छ। हाइपरटेन्सन सबैभन्दा बढी ४८ प्रतिशत छ भने त्यसपछि क्याटार्याक्ट १९ प्रतिशत र आर्थराइटिस वा रुमेटिजम १८ प्रतिशत छ। दैनिक जीवनका क्रियाकलापमा करिब २० प्रतिशतलाई समस्या छ भने दुई तिहाईलाई दुखाइको समस्या छ। डिमेन्सिया को प्रचलन पनि उच्च छ। सन् २०१५ मा ६० वर्ष माथिका मध्ये १० दशमलव ६ प्रतिशतमा डिमेन्सिया थियो र सन् २०३० सम्ममा डिमेन्सिया केसहरू १४ लाखभन्दा बढी पुग्ने अनुमान छ।

यी चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न फिलिपिन्स जेरियाट्रिक सेन्टर ले जेरियाट्रिक रोगहरूको विशेष उपचार र बहु-विषयक केयर, बुढ्यौलीसम्बन्धी रोगहरूको अनुसन्धान तथा अध्ययन, स्वास्थ्यकर्मी, नर्स र सामाजिक कार्यकर्ताहरूको जेरियाट्रिक तालिम, राष्ट्रिय स्तरमा जेरियाट्रिक केयरको मापदण्ड निर्धारण, अन्य सरकारी अस्पतालहरूमा सिनियर-फ्रेन्डली वार्डहरू स्थापना गर्न सहयोग, गरिब तथा जोखिममा रहेका ज्येष्ठहरूलाई प्राथमिकता र उमेर-अनुकूल सुविधाहरू जस्तै बाधारहित डिजाइन, सिनियर-फ्रेन्डली वार्ड र पुनर्स्थापना सेवाहरू उपलब्ध गराउने काम गर्नेछ।

सेनेटर होन्टिभेरोस ले विधेयकमा महत्वपूर्ण संशोधन प्रस्ताव गरेकी छन्। यसमा फिलिपिन्स जेरियाट्रिक सेन्टर लाई कानुन लागू भएको ५ देखि ७ वर्षभित्र निर्माण, सुसज्जित र सञ्चालनमा ल्याउनुपर्ने प्रावधान छ। यो संशोधनले परियोजनालाई व्यर्थको संरचना नबनाउने र व्यावहारिक रूपमा कार्यान्वयन हुने सुनिश्चित गर्नेछ। थप संशोधनहरूमा अस्पतालको नेतृत्व अनुभवी जेरियाट्रिक चिकित्सकले गर्नुपर्ने, सामाजिक कल्याण कार्यक्रमसँग एकीकरण र जोखिमपूर्ण ज्येष्ठलाई प्राथमिकता दिने उल्लेख छ।

यो विधेयकको हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिभ्सको संस्करण सन् २०२५ को डिसेम्बरमा पारित भइसकेको छ। अब दुवै सदनका संस्करणबीच बाइक्यामेरल सम्मेलन हुनेछ। यदि कानुन बनेमा फिलिपिन्स जेरियाट्रिक सेन्टर फिलिपिन्सको पहिलो समर्पित जेरियाट्रिक अस्पताल बन्नेछ। सेनेटर जुबिरी ले यसलाई ज्येष्ठ स्वास्थ्य सेवालाई बलियो बनाउने ठूलो कदम भनेका छन् भने होन्टिभेरोस ले उमेर-अनुकूल शासन को उदाहरण भनेकी छन्।

ज्येष्ठ नागरिकहरूका लागि यो पहललाई स्वर्णिम अवसर को रूपमा हेरिएको छ। फिलिपिन्समा जीवन प्रत्याशा बढ्दै गएको छ। ६० वर्ष पुगेका महिलाले औसत २१ वर्ष थप बाँच्ने र पुरुषले १७ देखि १८ वर्ष थप बाँच्ने अनुमान छ। तर स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर र पहुँच नबढेमा यो लामो आयुले थप बोझ थप्न सक्छ। फिलिपिन्स जेरियाट्रिक सेन्टर ले यस्तो अवस्थामा ज्येष्ठहरूलाई सम्मानजनक, किफायती र गुणस्तरीय जीवन बिताउन मद्दत पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

यो सेन्टरले दक्षिणपूर्वी एसियामा जेरियाट्रिक स्वास्थ्य सेवाको नमुना बन्न सक्ने सम्भावना छ। यसले स्थानीय सरकार इकाई सँग समन्वय गरी देशव्यापी जेरियाट्रिक सेवाहरू विस्तार गर्नेछ। अनुसन्धान र तालिमको माध्यमबाट स्वास्थ्यकर्मीहरूको क्षमता विकास गर्दै दीर्घकालीन रूपमा ज्येष्ठ स्वास्थ्य नीतिलाई बलियो बनाउनेछ।

ज्येष्ठ नागरिकहरूका प्रतिनिधिहरूले पनि यसलाई स्वागत गरेका छन्। धेरै वर्षदेखि ज्येष्ठ स्वास्थ्यका लागि वकालत गर्दै आएका सांसदहरूले यो विधेयकलाई लोलो र लोला हरूको लागि साँचो उपहार भनेका छन्।

फिलिपिन्स सरकारले ज्येष्ठ नागरिकहरूलाई सामाजिक सुरक्षा, स्वास्थ्य बीमा र अन्य सुविधाहरू प्रदान गर्दै आएको छ। तर विशेष जेरियाट्रिक अस्पतालको अभावले जटिल केसहरूको व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण थियो। फिलिपिन्स जेरियाट्रिक सेन्टर ले यो खाडल पूर्ति गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यो विधेयक पारित हुनुले फिलिपिन्सको स्वास्थ्य प्रणालीलाई थप समावेशी र उमेर-अनुकूल बनाउने दिशामा महत्वपूर्ण योगदान दिनेछ। अब बाइक्यामेरल सम्मेलन पछि राष्ट्रपतिले हस्ताक्षर गरेमा यो कानुन बन्नेछ र निर्माण प्रक्रिया अघि बढ्नेछ।

ज्येष्ठ नागरिकहरूको सम्मान र स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता दिने यो पहलले समाजलाई समग्र रूपमा बलियो बनाउने छ। बुढ्यौलीलाई समस्या होइन, अनुभव र सम्मानको प्रतीक बनाउने दिशामा फिलिपिन्सले ठोस कदम चालेको छ।