बेइजिङमा सम्पन्न २०२५ अन्तर्राष्ट्रिय माराथनमा ८० वर्ष उमेर पार गरेका १५ जना ज्येष्ठ धावकले ४२ दशमलव १९५ किलोमिटरको पूर्ण दौड सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेका छन्, यो उपलब्धिले विश्वभरि नै ज्येष्ठ उमेरमा सक्रिय जीवनशैलीको सन्देश दिएको छ, दौड अक्टोबर २६ मा आयोजना भएको थियो, बेइजिङको फोरबिडन सिटीबाट सुरु भएर ग्रेट वालको खण्ड हुँदै तियानआनमेन स्क्वायरमा समापन भएको थियो
८४ वर्षीय चेन लिउले ८ घण्टा ५ मिनेटमा दौड पूरा गरे, उनी यो माराथनका सबैभन्दा वृद्ध सहभागी थिए, बेइजिङका पूर्व कारखाना मजदुर चेनले फिनिस लाइनमा चिनियाँ झण्डा हल्लाउँदै भीडलाई अभिवादन गरे, उनले दौडपछि भने, मेरो खुट्टा कमजोर होला तर मन २० वर्षको जस्तै छ, ७५ वर्षको उमेरमा पत्नी गुमाएपछि उनले दौडलाई जीवनको साथी बनाएका थिए
८२ वर्षीया लि वेइजुनले ६ घण्टा ४५ मिनेटमा दौड सकिन्, उनले सिनियर महिला वर्गमा स्वर्ण पदक जितिन्, बेइजिङकी पूर्व स्कूल शिक्षिका लि ७० वर्षको उमेरमा पहिलो पटक माराथन दौडेकी थिइन्, उनले ग्रेट वालको खण्डमा चिनियाँ झण्डा बोकेकी थिइन्, दौडपछि उनले भनिन्, मेरो विद्यार्थीले मलाई मिस लि भन्थे आज विश्वले माराथन च्याम्पियन भन्छ, उनको हृदयमा पहिले समस्या थियो तर नियमित दौड र योगले पूर्ण स्वस्थ बनाएको चिकित्सकहरूले बताए
८१ वर्षीय वाङ शियाओमिङले ६ घण्टा ३२ मिनेटमा फिनिस लाइन टेके, उनले सिनियर पुरुष वर्गमा रजत पदक प्राप्त गरे, सांघाईका पूर्व इन्जिनियर वाङ ५० वर्षदेखि दौडिरहेका छन्, पत्नीको मृत्युपछि उनले दौडलाई मानसिक औषधि बनाए, उनले भने, यो दौड मेरो एक्लोपनको अन्त्य हो, दौडका क्रममा उनले हरेक ५ किलोमिटरमा पानी पिए र स्मार्ट वाचले हृदयगति जाँचे
माराथनमा कुल ३० हजारभन्दा बढी धावक सहभागी भएका थिए, जसमध्ये १ हजार २०० जना ज्येष्ठ उमेर समूहका थिए, आयोजकले ज्येष्ठ धावकका लागि विशेष व्यवस्था गरेका थिए, हरेक ५ किलोमिटरमा मेडिकल स्टेसन राखिएको थियो, एम्बुलेन्स तयारी अवस्थामा थिए, ECG मेसिन र ग्लुकोज पानी उपलब्ध थियो, स्मार्ट वाचमार्फत हृदयगति जाँच गरिएको थियो, ड्रोनले लाइभ प्रसारण गरेको थियो
चिनियाँ एकेडेमी अफ साइन्सेसको अध्ययनअनुसार नियमित दौडले ज्येष्ठको हृदय स्वास्थ्य २० प्रतिशत सुधार्छ, डिमेन्सिया जोखिम ३० प्रतिशत घटाउँछ, मांसपेशी शक्ति १५ प्रतिशत बढाउँछ, मानसिक स्वास्थ्य ४० प्रतिशत राम्रो बनाउँछ, कोभिडपछि चीनमा १०० मिलियन सिनियर फिटनेस अभियान चलिरहेको छ, यसले ५० लाख ज्येष्ठलाई व्यायाममा जोडेको छ
यो खबर सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएको छ, एक्समा बेइजिङ माराथन सिनियर्स ह्यासट्याग ५ लाखभन्दा बढी हेरिएको छ, सीएनएन हेल्थले एजिङ ग्रेसफुलीको उत्कृष्ट उदाहरण भनेको छ, टाइम्स अफ इन्डियाले भारतीय ज्येष्ठहरूलाई प्रेरणा भनेको छ, बीबीसी स्पोर्ट्सले उमेरको सीमा तोड्ने कथा भनेको छ
नेपालमा पनि ज्येष्ठ नागरिकका लागि यस्ता दौड आयोजना गर्न सकिने सम्भावना रहेको हृदयरोग विशेषज्ञ डाक्टरहरुले बताउदै आएका छन् , ६० वर्षमाथिकाले दिनमा ३० मिनेट हिँडाइबाटै स्वस्थ रहन सक्छन्, सरकारले सिनियर फिटनेस पार्क र फ्री चेकअप सुविधा बढाउनुपर्छ, ज्येष्ठ फिटनेस क्लबले हरेक आइतबार १ किलोमिटर हिँडाइ गर्छ, क्लबका संयोजक रामबहादुर थापाले भने, बेइजिङको यो खबरले हामीलाई नेपाल सिनियर माराथन आयोजना गर्न प्रेरित गरेको छ
अन्य ज्येष्ठ धावकहरूमा ८० वर्षीय झाङ यु तियानजिनका पूर्व सैनिक थिए, उनले ७ घण्टा १० मिनेटमा दौड पूरा गरे, उनले भने, जीवन युद्ध हो दौड मेरो हतियार हो, ८३ वर्षीया लि मेइ ग्वाङ्झाउकी पूर्व नर्स थिइन्, उनले ७ घण्टा ४५ मिनेटमा दौड सकिन्, उनले बिरामीलाई प्रेरणा दिन चाहन्थिन्, ८१ वर्षीय हु जियान सांघाईका थिए, उनले ६ घण्टा ५५ मिनेटमा दौड पूरा गरे, पहिलो पटक माराथन दौडेकाले सपना पूरा भएको बताए
यी सबै धावकले ६ महिनाको विशेष प्रशिक्षण लिएका थिए, उनीहरूको आहारमा उच्च प्रोटिन र एन्टिअक्सिडेन्टयुक्त खाना थियो, ग्रीन टी फलफूल माछा बढी खान्थे, बिहान योग र स्ट्रेन्थ ट्रेनिङ गर्थे, चिनियाँ खेलकुद मन्त्रालयको हेल्थी एजिङ प्रोग्रामले सहयोग गरेको थियो
माराथनको इतिहास १९८१ देखि सुरु भएको हो, यो विश्व एथलेटिक्स फेडरेसनद्वारा प्रमाणित छ, २०२५ संस्करणले इनक्लुसिभ रनिङ थिम अपनायो, ज्येष्ठ क्याटेगोरीमा विशेष पुरस्कार राखियो, मेडिकल टिममा ५०० चिकित्सक खटिएका थिए
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार २०५० सम्म विश्वमा ज्येष्ठ जनसंख्या दोब्बर हुनेछ, नियमित व्यायामले ज्येष्ठको आयु ५ देखि ७ वर्ष बढाउँछ, हड्डी बलियो बनाउँछ, रक्तचाप नियन्त्रण गर्छ, मधुमेह जोखिम घटाउँछ
विश्वमा यस्ता घटना पहिले पनि भएका छन्, २०१८ मा जापानको टोकियो माराथनमा ९० वर्षीय हिरोशी ताकाहाशीले ७ घण्टा ५२ मिनेटमा दौड पूरा गरेका थिए, उनी गिनिज बुकमा सबैभन्दा वृद्ध माराथन धावक बने, २०२२ मा अमेरिकाको न्यूयोर्क माराथनमा ८५ वर्षीया जिनेट विल्सनले ८ घण्टा ३० मिनेटमा दौड सकिन्, उनले क्यान्सर जितेकी थिइन्
२०१९ मा भारतको मुम्बाई माराथनमा ८१ वर्षीय अशोककुमारले ६ घण्टा ५० मिनेटमा दौड पूरा गरे, उनी पूर्व सैनिक थिए, २०२३ मा अस्ट्रेलियाको सिड्नी माराथनमा ८३ वर्षीया मार्गरेटले ७ घण्टा २० मिनेटमा फिनिस लाइन टेकिन्, उनले दौडबाटै डिप्रेसन जितेकी थिइन्
नेपालमा पनि ज्येष्ठ धावकको इतिहास छ, २०७६ मा काठमाडौँ माराथनमा ७५ वर्षीय हरिबहादुर थापाले हाफ माराथन पूरा गरेका थिए, २०७८ मा एभरेष्ट माराथनमा ७० वर्षीय जापानी पर्यटकले सहभागिता जनाएका थिए, तर पूर्ण माराथनमा ज्येष्ठ सहभागिता अझै कम छ
स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार ज्येष्ठले दौड्नुअघि चिकित्सक जाँच अनिवार्य छ, ईसीजी टेस्ट गर्नुपर्छ, रक्तचाप जाँच गर्नुपर्छ, हड्डी घनत्व परीक्षण गर्नुपर्छ, दौडका क्रममा हाइड्रेशन महत्वपूर्ण छ, हरेक २० मिनेटमा पानी पिउनुपर्छ, इलेक्ट्रोलाइट ड्रिङ्क लिनुपर्छ
ज्येष्ठ धावकहरूको आहारमा ओट्स बदाम केरा दही माछा अण्डा समावेश थियो, उनीहरूले भिटामिन डी क्याल्सियम म्याग्नेसियम सप्लिमेन्ट लिन्थे, सुताइ ७ देखि ८ घण्टा गर्थे, स्ट्रेस कम गर्न मेडिटेसन गर्थे
माराथनको दिन मौसम चिसो थियो, तापक्रम १२ डिग्री सेल्सियस थियो, हावा चलिरहेको थियो, तर धावकहरूले थर्मल कपडा लगाएका थिए, ग्लोभ्स र क्याप प्रयोग गरेका थिए, दौडपछि रिकभरीमा आइस बाथ लिएका थिए
यो घटनाले ज्येष्ठ एक्लोपनको समस्या पनि सम्बोधन गरेको छ, विश्वमा २५ प्रतिशत ज्येष्ठ एक्लोपनबाट पीडित छन्, दौड जस्ता सामूहिक गतिविधिले सामाजिक सम्बन्ध बढाउँछ, मानसिक स्वास्थ्य सुधार्छ
चीनमा ज्येष्ठ फिटनेसको बजेट वार्षिक १० अर्ब युआन छ, १० हजारभन्दा बढी सिनियर फिटनेस सेन्टर छन्, नेपालमा यस्ता सेन्टर ५०० मात्र छन्, बजेट न्यून छ, तर निजी क्षेत्रले पहल गरिरहेको छ
ज्येष्ठ धावकहरूले दौडपछि परिवारसँग भेटघाट गरे, छोरीहरूले अँगालो हाले, नातिनातिनाले फूल दिए, यो दृश्य भावुक थियो, लि वेइजुनले भनिन्, आज १० मिनेट हिँड्नुहोस् भोलि १ किलोमिटर दौड्नुहोस्, उमेरले रोक्दैन रोक्ने त हाम्रो सोच हो
चेन लिउले थपे, दौड खेल होइन जीवनको उत्सव हो, वाङ शियाओमिङले भने, युवाहरूले हामीबाट सिकुन् सक्रिय जीवन कहिल्यै ढिलो हुँदैन
माराथनको रिजल्ट बेइजिङ माराथन वेबसाइटमा उपलब्ध छ, सबै धावकको नाम समय र फोटो राखिएको छ, विश्व एथलेटिक्सले प्रमाणित गरेको छ, यो रेकर्ड गिनिज बुकमा दर्ता हुने सम्भावना छ
नेपालमा ज्येष्ठ फिटनेसलाई प्रोत्साहन गर्न सरकारले नीति बनाउनुपर्छ, स्कूलमा ज्येष्ठ सहभागी दौड राख्नुपर्छ, सामुदायिक क्लब बढाउनुपर्छ, मिडियाले यस्ता कथा बढी प्रसारण गर्नुपर्छ
यो माराथनले देखायो, उमेर सङ्ख्या मात्र हो, इच्छाशक्ति र स्वास्थ्य व्यवस्थापनले ज्येष्ठ जीवन रंगीन बनाउन सकिन्छ, विश्वका अन्य देशले पनि यस्ता कार्यक्रम अपनाउन सक्छन्
स्रोत, चीन न्यूज सर्भिस, सिन्ह्वा न्यूज एजेन्सी, ग्लोबल टाइम्स, वर्ल्ड एथलेटिक्स, बेइजिङ माराथन आधिकारिक वेबसाइट, चिनियाँ एकेडेमी अफ साइन्सेस, विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन