“निःशुल्क” स्वास्थ्य उपकरण दिने बहानामा वृद्धवृद्धा माथि तःगी

अमेरिकी मेडिकेयर कार्यक्रममा ज्येष्ठ नागरिकहरूलाई लक्षित गरी नयाँ ठगी योजना  भएको पाइएको छ । अप्रिल २०२६ लाई ‘मेडिकेयर फ्रड अफ द मन्थ’ घोषणा गर्दै न्यूयोर्क स्टेटवाइड सिनियर एक्सन काउन्सिल (StateWide) ले ‘रिमोट पेशेन्ट मनिटरिङ (RPM)’ स्क्यामबारे ज्येष्ठ नागरिकहरूलाई विशेष चेतावनी जारी गरेको छ। ठगहरूले “निःशुल्क” स्वास्थ्य उपकरण दिने बहानामा वृद्धवृद्धाहरूको मेडिकेयर नम्बर (MBI) र व्यक्तिगत विवरण चोरी गरी सरकारी सुविधा दुरुपयोग गरिरहेका छन्। यसले मेडिकेयरलाई वार्षिक अर्बौं डलरको घाटा पुर्‍याउने र ज्येष्ठहरूको स्वास्थ्य सेवा तथा गोपनीयतामा खतरा निम्त्याउने गरेको छ।

StateWide का कार्यकारी निर्देशक मारिया अल्भारेजले भनेकी छन्, “रिमोट पेशेन्ट मनिटरिङ एउटा वैध सेवा हो जसले चिकित्सकहरूलाई रक्तचाप, ग्लुकोज मिटर जस्ता उपकरणमार्फत घरमै बिरामीको स्वास्थ्य अनुगमन गर्न मद्दत गर्दछ। तर ठगहरूले यसलाई दुरुपयोग गरी मेडिकेयरबाट पैसा निकाल्न खोजिरहेका छन् जसमा बिरामीले कहिल्यै आवश्यकता नभएको वा प्राप्त नगरेको सेवाको बिल पेश गरिन्छ।” यो स्क्याम अप्रिल ७, २०२६ मा सार्वजनिक रूपमा घोषणा गरिएको हो र यो StateWide को सिनियर मेडिकेयर पेट्रोल (SMP) कार्यक्रमको अंश हो जसले ज्येष्ठहरूलाई स्वास्थ्य सेवा ठगीबाट जोगाउन काम गर्दछ।

स्क्याम कसरी सञ्चालन हुन्छ ? ठगहरूले फोन कल, एसएमएस, अनलाइन विज्ञापन वा टेलिभिजन मार्फत ज्येष्ठ नागरिकहरूसँग सम्पर्क गर्छन्। उनीहरूले आफूलाई मेडिकेयर, फार्मेसी वा डाक्टरको कार्यालयबाट भएको बताउँछन् र “निःशुल्क” रक्तचाप मिटर, ग्लुकोज मोनिटर, स्मार्टवाच वा अन्य स्वास्थ्य उपकरण दिने प्रस्ताव राख्छन्। प्रस्ताव स्वीकार गरेपछि उनीहरूले मेडिकेयर बेनिफिसियरी आइडेन्टिफायर (MBI) अर्थात् ११ अंकको मेडिकेयर नम्बर माग्छन्। यसपछि बिना कुनै चिकित्सकीय आवश्यकता वा सहमति ज्येष्ठलाई RPM सेवामा दर्ता गरिन्छ। 

ठगहरूले मेडिकेयरलाई उपकरणको सेटअप, बिरामी प्रशिक्षण र मासिक अनुगमन सेवाको बिल पेश गर्छन्। वास्तवमा उपकरण पठाइँदैन वा पठाए पनि अनुगमन कहिल्यै हुँदैन। कतिपय अवस्थामा FDA अनुमोदित उपकरण पनि दिइँदैन। यसरी मेडिकेयरबाट लाखौं डलरको दुरुपयोग हुन्छ। Senior Medicare Patrol अनुसार यस्ता ठगीमा ज्येष्ठले मेडिकेयर समरी नोटिस (MSN) वा एक्सप्लानेसन अफ बेनिफिट्स (EOB) मा आफूले चिनेका डाक्टर वा सेवाबाहेकका अज्ञात चार्ज देख्न सक्छन्।

यो स्क्याम नयाँ होइन। सन् २०२३ नोभेम्बरमा अमेरिकी स्वास्थ्य तथा मानव सेवा विभागको इन्स्पेक्टर जनरल कार्यालय (OIG) ले पहिलोपटक RPM ठगीबारे उपभोक्ता अलर्ट जारी गरेको थियो। त्यसयता RPM सेवाको प्रयोग बढ्दै गएको छ र मेडिकेयरले २०२४ मा मात्र ५०० मिलियन डलरभन्दा बढी भुक्तानी गरेको थियो। तर OIG ले ४३ प्रतिशत बिरामीले RPM को पूर्ण तीन चरण (उपकरण सेटअप, आपूर्ति र उपचार व्यवस्थापन) प्राप्त नगरेको पत्ता लगाएको थियो। अप्रिल २०२६ मा StateWide ले यसलाई महिनाको मुख्य ठगीको रूपमा उजागर गर्दै ज्येष्ठहरूलाई सचेत गराएको हो।

ज्येष्ठ नागरिकहरूलाई कसरी असर पार्छ ? अमेरिकामा बस्ने नेपाली लगायत अन्य आप्रवासी ज्येष्ठहरू पनि यो ठगीको सिकार बन्न सक्छन्। धेरै ज्येष्ठले स्वास्थ्य समस्या भए पनि प्राविधिक रूपमा कमजोर हुन्छन् र “निःशुल्क” प्रस्तावलाई सजिलै विश्वास गर्छन्। ठगी भएपछि उनीहरूको मेडिकेयर खाता दुरुपयोग हुन्छ, व्यक्तिगत जानकारी चोरी हुन्छ र भविष्यमा स्वास्थ्य सेवा दाबीमा समस्या आउन सक्छ। राष्ट्रिय रूपमा मेडिकेयर ठगीले करदातालाई वार्षिक ६० बिलियन डलरभन्दा बढी घाटा पुर्‍याउने अनुमान छ।

StateWide ले ज्येष्ठहरूलाई निम्न सुझाव दिएको छ :

- अनपेक्षित कल वा सन्देशबाट कहिल्यै व्यक्तिगत वा मेडिकेयर जानकारी नदिनुहोस्।
- कुनै पनि नयाँ उपकरण वा सेवा स्वीकार गर्नुअघि आफ्नो व्यक्तिगत चिकित्सकसँग सल्लाह लिनुहोस्।
- बिना आदेश आएको उपकरण अस्वीकार गर्नुहोस्।
- हरेक महिना मेडिकेयर समरी नोटिस र एक्सप्लानेसन अफ बेनिफिट्स जाँच्नुहोस्। अज्ञात चार्ज देखिए तुरुन्त रिपोर्ट गर्नुहोस्।
- RPM सेवाको नाममा “निःशुल्क” उपकरण दिने प्रस्तावलाई तुरुन्त अस्वीकार गर्नुहोस्।

यो स्क्यामले देखाउँछ कि प्रविधि आधारित स्वास्थ्य सेवा बढ्दै गए पनि ठगीका नयाँ तरिका पनि विकसित भइरहेका छन्। StateWide ले सन् २०२२ देखि प्रत्येक महिना एउटा मुख्य ठगी उजागर गर्दै आएको छ जसले ज्येष्ठहरूलाई सचेत बनाउन मद्दत गर्दछ। ज्येष्ठ नागरिकहरूको स्वास्थ्य सेवा अधिकार रक्षा गर्न यस्ता अलर्ट अत्यन्त जरुरी छन्।

नेपाली समुदायका ज्येष्ठहरूले पनि परिवारका सदस्यसँग छलफल गरी मेडिकेयर विवरण सुरक्षित राख्नुपर्छ। कुनै शंका भएमा प्रमाणित चिकित्सक वा मेडिकेयर काउन्सिलरसँग मात्र कुरा गर्नुहोस्। मेडिकेयर ठगी रोक्नु भनेको आफ्नो र समाजको आर्थिक सुरक्षा हो। StateWide जस्ता संस्थाहरूले जारी गरेको यो चेतावनीलाई गम्भीरतापूर्वक लिऔं र ज्येष्ठ जीवनलाई सुरक्षित बनाऔं।

(स्रोत : न्यूयोर्क स्टेटवाइड सिनियर एक्सन काउन्सिलको अप्रिल ७, २०२६ को प्रेस विज्ञप्ति, Senior Medicare Patrol र OIG उपभोक्ता अलर्ट)