बढ्दो वृद्ध जनसंख्यालाई ध्यानमा राख्दै थाईल्याण्ड, अमेरिका, इन्डोनेसिया लगायत विभिन्न देशका सरकारहरूले ज्येष्ठ नागरिक र जोखिममा रहेका समूहहरूका लागि सामाजिक कार्यक्रममा ठूलो रकमको अतिरिक्त बजेट विनियोजन गरेका छन्। यो कदमले ज्येष्ठ नागरिकको स्वास्थ्य, सम्मान र दैनिक जीवन सुधार्ने लक्ष्य राखेको छ।
थाईल्याण्डको बजेट ब्यूरो अनुसार आर्थिक वर्ष २०२६ मा ज्येष्ठ कल्याण कार्यक्रमका लागि ३६५ बिलियन बाट (झन्डै १०.५ बिलियन अमेरिकी डलर) बजेट छुट्याइएको छ। यो रकम १० वर्षअघिको तुलनामा ५० प्रतिशत बढी हो। प्रधानमन्त्री अनुटिन चर्नविराकुलले ज्येष्ठ नागरिक दिवसमा घोषणा गरे अनुसार यो बजेट स्वास्थ्य सेवा, परिवारिक हेरचाह, एक ज्येष्ठ विद्यालय कार्यक्रम र सामाजिक सम्मान अभियानमा खर्च हुनेछ।
अमेरिकामा पनि २०२६ को बजेट बिलले ज्येष्ठ नागरिकका लागि पोषण कार्यक्रम (घरेलु र सामुदायिक भोजन), पतन रोकथाम, मेडिकेयर प्रिमियम सहयोग, यातायात र रोजगारी प्रशिक्षण जस्ता सेवामा निरन्तर र केही अतिरिक्त कोष सुनिश्चित गरेको छ। पेन्सिल्भेनियामा मात्र स्थानीय एजिङ एजेन्सीहरूलाई १० मिलियन डलरभन्दा बढी अतिरिक्त रकम दिइएको छ जसले भोजन, सामाजिक क्रियाकलाप र यातायात सेवा विस्तार गर्नेछ।
इन्डोनेसिया र भियतनाम जस्ता दक्षिणपूर्वी एसियाली देशहरूले पनि सामुदायिक स्वास्थ्य केन्द्र, घरेलु हेरचाह कार्यकर्ता प्रशिक्षण र NCDs (दीर्घकालीन रोग) नियन्त्रण कार्यक्रमका लागि बजेट बढाएका छन्। विश्व स्वास्थ्य संगठनको सिफारिस अनुसार यी देशहरूले वृद्ध जनसंख्याको चुनौतीलाई अवसरमा बदल्न दीर्घकालीन लगानी बढाइरहेका छन्।
यी बजेटहरूले ज्येष्ठ नागरिकलाई अस्पतालमा कम भर्ना, स्वतन्त्र जीवन र परिवारिक बोझ घटाउने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार समयमै बजेट विनियोजनले स्वास्थ्य खर्च घटाउँछ र समाजलाई बलियो बनाउँछ।
ज्येष्ठ नागरिक साथीहरूका लागि सन्देश:
नियमित स्वास्थ्य जाँच गराउनुहोस्, परिवारसँग समय बिताउनुहोस् र स्थानीय स्वास्थ्य केन्द्र वा सामाजिक कार्यक्रममा सहभागी हुनुहोस्। सरकारले बढाएको यस्ता सुविधाको सदुपयोग गर्नुहोस्। नेपालले पनि यी देशहरूको अनुभवबाट सिक्दै ज्येष्ठ नागरिकका लागि छुट्टै बजेट र कार्यक्रम ल्याउन सक्छ किनकि स्वस्थ बुढ्यौली नै खुशीपूर्ण समाजको आधार हो।